Syndrom wypalenia zawodowego

Syndrom wypalenia zawodowego
Wypalenie zawodowe stanowi coraz większy problem wśród dobrze wykształconych, doświadczonych pracowników.
Kiedyś przyjmowano, że ten syndrom dotyczy wyłącznie pracowników, którzy w swojej pracy zawodowej niosą pomoc innym, m.in. pielęgniarki, lekarzy, nauczycieli, psychologów i duchownych. Obecnie przyjmuje się, że w zasadzie każda grupa zawodowa może mu ulec.
Wypalenie zawodowe to stan psychicznego i fizycznego wyczerpania, który stopniowo się pogłębia i coraz bardziej utrudnia wykonywanie obowiązków zawodowych, powoduje problemy rodzinne i towarzyskie. Często trwa to całe lata przynosząc coraz większe straty pracownikowi i całej organizacji.
Zakłada się, że wypalenie przebiega w trzech zasadniczych etapach.
W pierwszym z nich osoba jest wyczerpana emocjonalnie, apatyczna, nie ma motywacji ani do pracy ani do jej zmiany.
Następnie przychodzi etap dystansowania się od współpracowników, zadań, klientów. Nosi on nazwę depersonalizacji. Nawarstwiają się zaległości, klienci zaczynają się skarżyć, a zespół odczuwa brak zaangażowania ze strony tego pracownika.
Ostatnia faza wiąże się ze zmianą postrzegania swoich kompetencji i rosnącym poczuciem braku osiągnięć. Tworzy się pewnego rodzaju błędne koło: im osoba bardziej skupia się na tym, że kiepsko wykonuje swoje obowiązki tym mam mniej motywacji aby coś z tym zrobić.
Należy podkreślić, że każdemu etapowi towarzyszą objawy somatyczne, np. bóle głowy, bezsenność, nerwice, wrzody żołądka, podatność na infekcje, depresja). Objawy nasilają się, a pracownik coraz częściej korzysta ze zwolnień lekarskich, urlopów, spóźnia się do pracy.
Z zaawansowanego stadium wypalenia zawodowego bardzo ciężko wrócić do pełnej aktywności zawodowej, a czasem jest to wręcz niemożliwe.
Bardzo ważne jest wczesne zaobserwowanie objawów i przeciwdziałanie im.
Pierwsze symptomy widoczne dla przełożonych i współpracowników to m.in.:
•    złe zarządzanie czasem pracy (mimo, że wcześniej pracownik nie miał z tym problemu)
•    spóźnienia i częste korzystanie ze zwolnień lekarskich
•    brak zaangażowania i chęci do działania
•    drażliwość
•    brak efektywności pracy
•    słaba jakość wykonywanej pracy
•    skargi ze strony klientów i współpracowników
•    niewywiązywanie się z zadań w terminie
Przyczyny wypalenia upatruje się w zbyt dużym obciążeniu pracownika obowiązkami i chronicznym stresie, który jeszcze potęguje groźba utraty pracy. Często też środowisko pracy, styl zarządzania, brak przepływu informacji, zbyt mało ambitne zadania, brak możliwości rozwoju czy poczucie niesprawiedliwego rozdzielania dóbr wpływają negatywnie na pracownika.
Łatwiej zapobiegać wypaleniu niż zwalczać jego skutki. Często zaawansowane stadium wymaga pomocy specjalisty. Zadanie przełożonych polega na zapewnieniu pracownikowi zasobów,  które umożliwią mu wykonywanie jego zadań. Brak wsparcia materialnego, emocjonalnego i informacyjnego powoduje, że osoba ma poczucie zadania ponad siły co generuje stres. Zarówno trudności jak i sukcesy powinny być zauważane. Duży wpływ ma również poczucie sprawiedliwości. Chodzi o sprawiedliwy podział obowiązków, egzekwowanie rezultatów i podział dóbr.
Praca powinna być źródłem satysfakcji a nie pasmem niekończących się stresów.